صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )
19
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )
همچنين چراگاه خرمى در حومه مدينه را كه پيامبر ( ص ) براى عموم قرار داده بود از مالكيت مردم خارج كرد و به رمههاى بنى اميه اختصاص داد . نكته قابل توجه اينكه : از لوازم اين ثروتهاى بيشمار و باد آورده ، احساس غرور و توجه به لهو و لعب بود ، زيرا صاحبان اين ثروتهاى بيكران ، كارى نداشتند كه به آن بپردازند ، تمام امور به وسيله كارگزاران و بردگان و اسيران جنگى ، انجام مىشد ، بنابر اين جز پرداختن به عيش و عشرت و لهو و لعب ، كار ديگرى باقى نمىماند ، چنين بود كه اشرافيت جاهلى بار ديگر جان گرفت و روح زراندوزى ، تجمل پرستى و خوشگذرانى ( چيزى كه اسلام پيروانش را همواره از آن بيم مىداد ) دوباره زنده گشت . از سوى ديگر چون همه مردم نمىتوانستند از چنين زندگى مرفهى برخوردار باشند ، لذا نتيجه اين افراط ، تفريطى بود كه خود به خود در طبقه محروم جامعه پديد آمد و همچنين محروميتها و تبعيضها در حد خود ، موجبات شورش مردم را فراهم آورد . 3 - سومين عمل بى سابقه عثمان عزل و نصبهايى بود كه به نفع بنى اميه در دستگاه حكومتى انجام مىداد . اين انتصابات چون موجب برترى بنى اميه بر ديگر قبائل عرب مىشد ، براى اعراب غير قابل قبول بود ، زيرا همين اعراب بودند كه اسلام را به اين پايه از قدرت رساندند و دو امپراطورى ايران و روم را به زانو در آوردند ، بنابر اين محال بود كه از حق خود چشم پوشى كنند . از سوى ديگر عراق ( كه روزى جزء امپراطورى ايران محسوب مىشد ) از حكومت اعراب استنكاف مىكرد و سلطه آنان را به سادگى پذيرا نبود ، بر خلاف شام كه از روحيهاى مطيع و فرمانبردار برخوردار بود ، بخصوص كه بعدها اين روحيه با سلطه چندين ساله بنى اميه در شام تقويت گرديد و آنجا به صورت مركزى براى قدرت بنى اميه و خلافت عثمان در آمد . بدين جهت بود كه در اين دوره عراق - بخصوص كوفه - كانون اعتراضات و شورشها و شام مركز هواداران خلافت عثمان و بنى اميه گرديد . على رغم چنين شرايطى ، عثمان والى كوفه ( سعد بن ابى وقاص ) را كه از سرداران و جنگاوران معروف بود عزل كرد و بجاى آن وليد بن عقبه ، برادر